ختم بخیر شدن ماجرای گندم، چای و گوشت - اکودام | اقتصاد صنعت غذا | EcoDam
امروز : جمعه, ۳۱ فروردین , ۱۴۰۳

ختم بخیر شدن ماجرای گندم، چای و گوشت

به گزارش خبرنگار مهر، اگر بخواهیم بخش کشاورزی را در یک سالی که گذشت مورد بررسی قرار دهیم نخست باید به چالش گندم و خرید تضمینی آن اشاره کرد.

گندم و ماجرای یک محصول استراتژیک

قیمت خرید تضمینی ۳۲ قلم کالای اساسی از جمله گندم پیش از آغاز سال زراعی جدید (مهر ماه) ابلاغ می‌شود. قیمت خرید تضمینی گندم سال گذشته ۱۱.۵ هزار تومان در هر کیلو شهریور ماه ۱۴۰۱ تعیین و ابلاغ شد اما در ادامه با افزایش نرخ دلار در ۳ ماه پایانی سال گندم کاران درخواست افزایش نرخ تضمینی را مطرح کردند. نهایت اردیبهشت این نرخ به ۱۵ هزار تومان (۱۳ هزار تومان قیمت پایه و ۲ هزار تومان جایزه تشویقی) رسید. اما رضایت گندم کاران تأمین نشد.

این بحث در تعیین نرخ جدید خرید تضمینی برای سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ ادامه پیدا کرد و در حالی که برخی عدد ۲۲ هزار تومان را قیمت واقعی می‌دانستند در نهایت ۱۹.۵ هزار تومان در شورای قیمت گذاری کالاهای اساسی تعیین شد. اما در ادامه این قیمت مورد پذیرش اعضای دولتی این شورا نبوده و با تأخیر چند ماهه ۱۷.۵ هزار تومان از سوی وزیر جهاد کشاورزی به عنوان رئیس شورا ابلاغ شد.

موضوع دیگر در این محصول استراتژیک، پرداخت مطالبات گندم کاران بود. حدود ۱۰.۵ میلیون تن گندم از کشاورزان خریداری شد که قیمت آن ۱۵۶ هزار میلیارد تومان (همت) بود. پرداخت مقطعی و با فاصله زمانی زیاد موجب نارضایتی کشاورزان شد. در حالی که خرید گندم از فروردین ماه آغاز شده بود در نهایت ۳۰ مهر با تمام گندم کاران تسویه شد.

آغاز طرح کاشت یک میلیارد درخت

بنا بر دستور ریاست جمهوری، وزارت جهاد کشاورزی مکلف شده طی ۴ سال یک میلیارد درخت را در کشور بکارد. این وظیفه به سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور محول شد. سال گذشته کاشت نهال‌ها آغاز شد و امسال طرح به طور رسمی کلید خورد.

قرار است سالانه ۲۵۰ میلیون درخت در مناطق مختلف کشور کاشته شود که بنا بر گفته مجری طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت، آمار دقیق تعداد نهال‌های کاشته شده امسال، فروردین ماه سال آینده محاسبه می‌شود.

به گفته کارشناسان ایران حدود ۱۶۵ میلیون هکتار وسعت دارد و باید ۱۰ درصد جنگل داشته باشد و در غیر این صورت جز کشورهایی با فقر فرهنگی و اجتماعی محسوب می‌شود. کاهش درجه حرارت، کنترل ریزگردها، تولید فضای سبز، جلوگیری از تخریب سرزمین و حفظ ارزش‌های محیط زیستی از جمله ضرورت‌های درختکاری در جهان است.

نکته مهم درباره کاشت این نهال‌ها نگه داری و ماندگاری آنها است دغدغه‌ای که کارشناسان محیط زیست با توجه به کمبود آب مطرح کرده‌اند. در زراعت «بذر» و در باغبانی «نهال» دارای اهمیت است. دو مؤلفه اساسی در نهال «اصالت» و «سلامت» رقم است. اصالت رقم با ریخت‌شناسی مولکولی احراز می‌شود و سلامت آن با ردیابی میدانی قابل سنجش است. به گفته رئیس گروه نهال و بهبود ارقام کشور، حدود ۶۸ میلیون نهال دارای مجوز در کشور تولید می‌شود که از این تعداد فقط ۶۳۰ هزار نهال یعنی یک درصد گواهی‌شده و اصالت و سلامت آنها تأیید می‌شود.

جهش تولید در دیمزارها

طرح جهش تولید در دیمزارهای کشور از جمله پروژه‌هایی است که در کشور دنبال می‌شود. این امر در سال ۱۴۰۱ منجر به بیش از یک میلیارد دلار صرفه‌جویی ارزی شد.

به گفته معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، کشت ۹۰ درصدی اراضی کشاورزی در طرح جهش تولید در دیمزارهای کشور مربوط به گندم و جو است. از ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار از اراضی دیم کشور که برداشت محصول از بهار آغاز می‌شود حدود ۹۰ درصد مربوط به گندم و جو، ۳ تا ۴ درصد کشت دانه‌های روغنی، حدود یک درصد گیاهان دارویی و حدود ۳ تا ۴ درصد هم مربوط به کشت علوفه و حبوبات است.

امسال چهارمین سال اجرای طرح جهش تولید در دیمزارها بود. میزان تسهیلات تخصیص یافته به این طرح، سال نخست برای این امر ۱۶۰ میلیارد تومان به عنوان یارانه بلاعوض تعیین و پرداخت شد. این عدد سال دوم به ۳۰۰ میلیارد تومان رسید و در سال سوم ۴۵۰ میلیارد تومان تعیین و هنگام پرداخت این عدد به ۵۰۰ میلیارد تومان رسید.

گفتنی است؛ وزارت جهاد کشاورزی امسال ۲ وزیر و یک سرپرست به خود دید.

سالانه بیشتر از یک تا ۱.۵ میلیارد دلار از این محل صرفه‌جویی ارزی برای کشور انجام می‌شود.

ماجرای یک فساد اقتصادی

ماجرا یکی از برندهای چای کشور مربوط به تسهیلات هنگفتی بود که دریافت کرده بود و به ازای آن چای وارد نشده بود؛ حتی محموله‌های وارداتی از سوی این برند مربوط به چای صنعتی و تاریخ گذشته بود که سر و صدا زیادی بر پا کرد.

مدیر اجرایی سندیکای چای کارخانجات شمال درباره صادرات چای تاریخ گذشته به بارهای سال ۸۶ و ۸۷ اشاره کرد و گفته بود؛ سازمان تعاون روستایی در این سال‌ها حجم زیادی چای خریداری کرد که در نهایت سال ۹۱ به بخش خصوصی فروخت. این چای تا امسال در انبار استان گیلان بود و بخشی از آن بسته بندی و به تاجیکستان صادرات شد.

سازمان تعاونی روستایی این چای را ۱۸ بهمن سال ۹۱ به فروش رساند که چای مربوط به سال‌های ۸۷ و ۸۸ هم منقضی شده بود؛ به این ترتیب این سازمان از سال ۹۲ شروع به فروش چای در بازار داخل و خارج کرد. آخرین محموله هم در سال ۹۸ به فروش رسید. پس از آن فروش این محصول تا سال ۱۴۰۱ دوباره متوقف شد.

همچنین ۷۰۰ تن از این محصول، اردیبهشت امسال به کشورهای مختلف به عنوان چای صنعتی صادر شد.

پیش تر صادرکنندگان از دو گونی استفاده می‌کردند؛ گونی داخلی که چای داخل آن نگهداری می‌شد. روی این گونی ذکر می‌شد چای قابل شرب یا صنعتی است یا اینکه نوشته‌ای وجود نداشت. اما روی گونی بیرونی یا دومی نوشته می‌شد، چای صنعتی یا محصول مصرف انسانی ندارد. آنچه در برخی مواقع رخ می‌داد این بود که پس از خروج محموله از مرز گونی دوم خارج می‌شد.

سودجو در این بازار زیاد است و بنا به اظهار رئیس سازمان بازرسی کل کشور بخشی از این چای سنواتی که با عنوان مصرف صنعتی صادر شده بود دوباره وارد کشور شده بود که توقیف شد.

بازار گوشت

گوشت قرمز: کاهش سطح درآمد جامعه سبب شد تا برخی اقلام از سبد غذایی خانوار حذف شود. امسال از گوشت گوسفند به عنوان کالای لوکس نام برده شد که در برخی مناطق تهران به هر کیلو گرم ۹۰۰ تا یک میلیون تومان هم رسید.

خشکسالی‌های متوالی کشور سبب شد تا دامداران توان تأمین علوفه را نداشته باشند و دام‌های مولد زیادی در سال‌های ۹۹ و ۱۴۰۰ کشتار شدند. حذف ارز ترجیحی در اردیبهشت ۱۴۰۱ این تنش را تشدید کرد و در نهایت پس از اعیاد قربان و غدیر خم قیمت گوشت به یکباره افزایش زیادی داشت.

نخست قرار شد با واردات دام پایه پروار معضل حل و فصل شود. اما این امر تا پایان سال انجام نشد. واردات گوشت گرم، منجمد و دام زنده در مقطع زمانی با نوساناتی انجام شد. با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان و ایام نوروز بازار تقاضا افزایش زیادی داشت و وزارت جهاد کشاورزی برای مدیریت بازار روزانه ۲۰۰ تن گوشت قرمز در کشور توزیع کرد. این گوشت تنظیم بازار هر کیلو گرم ۲۹۹ هزار تومان بوده که به دلیل فاصله قیمتی آن با نرخ آزاد (۵۵۰ تا بیش از ۸۰۰ هزار تومان) منجر به صف طولانی شد.

گوشت مرغ: قیمت مصوب گوشت مرغ اردیبهشت ماه امسال ۷۳ تومان تعیین و ابلاغ شد؛ اما در بازار هیچگاه این قیمت عملیاتی نشد. در مقطع زمانی هر کیلو گرم گوشت مرغ به ۱۰۰ هزار تومان رسید.

در نیمه نخست سال و ۳ ماه پاییز ماهانه بین ۱۲۸ تا ۱۳۲ میلیون قطعه جوجه‌ریزی انجام شد. روند صعودی قیمت گوشت قرمز سبب شد تا تقاضا برای گوشت مرغ بالا باشد. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده در ۳ ماهه پایانی سال میزان جوجه‌ریزی به بیش از ۱۵۰ میلیون قطعه رسید که رکورد بی سابقه‌ای در کشور بود. این آمار در اسفند به دلیل مصادف شدن ایام نوروز با ماه مبارک رمضان به ۱۵۲ میلیون قطعه جوجه‌ریزی رسید. مدیریت منجر به تعادل قیمت‌ها شده و در حال حاضر هر کیلو گوشت مرغ با قیمت ۷۸ هزار تومان در دسترس شهروندان قرار دارد. این مبلغ در میادین و بازارهای میوه و تره بار هر کیلو گرم ۷۶ هزار و ۵۰۰ تومان است.

گفتنی است؛ وزارت جهاد کشاورزی امسال ۲ وزیر و یک سرپرست به خود دید.

سرخط اخبار کشاورزی

کشاورزیگندم‌کاران از کمباین‌های دارای معاینه فنی استفاده کنند

به گزارش خبرگزاری مهر، سهراب سهرابی، مجری طرح گندم وزارت جهاد کشاورزی برآورد کرد ۱۳.۵ میلیون تن گندم در سال زراعی جاری ت...

کشاورزیبرخورد با گران‌فروشی در بازار حبوبات/مقابله بازرسان با محتکران

به گزارش خبرنگار مهر، رصد بازار کالاهای اساسی به شکل هفتگی چند سالی است که از سوی خبرنگار حوزه اقتصاد خبرگزاری مهر انجام...

کشاورزیکیفیت «گندم» کشور در سطح جهانی است

به گزارش خبرنگار مهر، امروز ۳۱ فروردین برای نخستین بار به نام روز ملی گندم و نان نام گذاری شد. شهرام شاهرخی، معاون پژوهش...

کشاورزیتورم نقطه به نقطه تولید گوشت قرمز در کشور چقدر است؟

به گزارش خبرگزاری مهر، در بهمن ماه ۱۴۰۲ شاخص قیمت تولیدکننده بخش گاوداری‌های صنعتی (بر مبنای ۱۰۰=۱۳۹۵) برابر با ۱۴۴۰.۴ ب...